تركين فوليكول و خارج شدن تخمك


تركين فوليكول و خارج شدن تخمك از درون آن را تخمك افشاني يا اين كه اووليشن مي نامند . پس از پاره شدن فوليكول و خارج شدن تخمك از باطن آن در اثر خون ريزي در روي تراز تخمدان، لخته خوني به اسم جسم قرمز(Hemorrhagicum corpus (به وجود مي آيد . بعد با گذشت زمان ، سلول هاي دور و بر جسم قرمز‌رنگ ارتقاء يافته و رنگ زرد رنگ مشخصي را به خويش مي گيرد كه به آن جسم زردرنگ (Corpus luteum (گفته مي شود . 
در حالتي كه آبستني حادثه نيفتد ، جسم زرد چك رفته و جاي آن را بافت سفـيد همبندي لبريز مي شود كه جسم سفيد (Corpus albica) ناميده مي شود . از في مابين رفتن جسم زردرنگ باعـث مي شود كه تخمدان ، به يك فوليكول نخستين ديگر قابليت و امكان رويش و رسيده شدن را بدهد . 
در‌صورتي‌كه لقاح و آبستني رخ گرفت جسم زرد استوار باقي مانده و با ترشح هورمون پروژسترون ، جلوي پرورش ديگر فوليكول ها را مي گيرد و بنابراين باعـث استمرار آبستني مي شود . از در ميان رفتن جسم زرد در حين آبستني در تمام حيوانات باعـث سقط جنين مي شود . 
2- 
مجراي تخم بر ( لوله هاي رحمي Oviduct ) لوله ي اويدوكت مجراي انتقال تخمك يا اين كه تخم بارور به رحم هست . اين مجرا با پيچ و خم مضاعف از در ميان ليگمان هاي رحمي به Mesosalpinx عبور كرده و به رحم مي برسد . ارتفاع آن در گاو 20 الي 30 سانتي متر هست . اويدوكت از 3 قسمت تشكيل شده است . كه از سمت تخمدان اولي نصيب شيپور فالوپ قرار داراست . اين نصيب مسئول اخذ تخمك هست . نصيب بعدي آمپول اسم دارد؛ كه بهترين محل براي لقاح اسپرم با تخمك مي باشد . نصيب نهايي ايستموس مي‌باشد كه در غايت لوله اويدوكت را به شاخ هاي رحم وصل كرده مي‌باشد . 
شاخ 
هاي رحم ( Uterine Horn ) اين شاخ ها ، به شكل دو كيسه ميباشند كه از يك لايه ي ماهيچه اي بيروني و لايه ي مخاطي داخلي تشكيل شده است . در لايه داخلي برجستگي هاي تكمه مانندي به صورت مقعر قرار دارااست كه كارانكول ( ( Carancule ناميده مي شود . كارانكول ها به شكل نر و ماده به كتيلدون ها (فرورفتگي روي پرده جنيني) اتصال مي يابند تا پرده جنيني را سفت به ديواره ي شاخ رحم متصل كنند . 
بدنه 
رحم (The body of the uterus) بدنه رحم كوتاه بوده و به شكل كوچكي بسط يافته ميباشد . در صورتي كه شاخ هاي رحم به نسبت طولاني تر از آن هست . آن گاه از لقاح و آبستني ، رويان از Oviduct وارد شاخ هاي رحم مي شود . در اين محل جنين پرورش و توسعه و گسترش مي يابد و جفت (placenta ) به وجود مي آيد . هم پا با بزرگ شدن جنين به رحم منتقـل مي شود . رحم عضوي عضلاني مي باشد و ميزان ي آن در دوران آبستني ارتقا مي يابد . ديواره آن در حدود 10- 3 ميلي متر ميباشد لايه هاي آن از درون به بيرون عـبارت اند از: آندومتر ، ميو متر و لايه ي سروزي . كارانكول ها از مشخصه هاي رحم در نشخواركنندگان مي‌باشد و در راستي محل اتصال جفت مي باشد . 
گردن 
رحم، واژن و فرج ( ( Cervix,Vagina and Vulva سرويكس يا اين كه گردن رحم سدي است في مابين رحم و واژن كه به اندازه ها ي متفاوت ، از 3- 2 سانتي متر در تليسه تا تقريبا" 10 سانتي متر در گاو بالغ ديده مي شود كه داراي ديواره فيبروزي ضخيمي مي باشد . به رخ پيچ خورده ميباشد و تنها در موقع وضع حمل و فحلي باز هست . به اين ترتيب اين مجرا رحم را مسدود مي كند . 
واژن به سمت خلف از گردن رحم تا خروجي دستگاه تناسلي ادامه مي يابد و طول آن بسته به آبستني يا عدم آبستني تتغيير مي كند . در كف واژن مجراي خروج ادرار قرار دارااست و در سمت عقب آن ته كيسه قرار دارد . ديواره آن محكم و قابل انعطاف است و لايه پوششي يا اپيتليوم آن با سيكل تخمداني تغيير تحول مي نمايد . سلول هاي نزديك گردن رحم ميكوس ترشح مي كنند و در مرحله فحلي فعال است . در آخري نصيب ، از دستگاه تناسلي دام ماده فرج قرار دارااست . 
شناخت 
با دستگاه تناسلي دام نر دستگاه توليد مثل حيوان نر شامل اندام هاي اوليه، ثانويه و ضمينه است . بيضه ها اعضاي اول جنسي دام نر مي باشند كه در كيسه بيضه (Srotum) جاي دارا‌هستند . اعضاي ثانويه ي جنسي نر مجاري ميباشند كه اسپرم را از بيضه ها به بيرون تن منتقل مي نمايد . و از مجاري آوران ( Efferent Ducts ) كه درون بيضه ها قرار دارد، اپيديديم ، كانال دفران ، آلت تناسلي و مجاري ادراري تشكيل شده ميباشد . غده ي پروستات ، غدد وزيكول سمينال و غدد كوپر اندام هاي ضمينه را تشكيل مي دهند . 
اسپرماتوزوآ در دمايي ذيل تر از دماي تن توليد مي شود . بر همين اساس بيضه ها در خارج از تن درون كيسه قرار دارند . كيسه ي بيضه از داخل با بافت عضلاني دارتوس پوشيده شده هست كه مي تواند در هواي سرد كيسه بيضه را به باطن تن نزديك نمايد و در هواي گرم عكس اين عمل را انجام دهد . اندازه آن در حيوانات متفاوت گوناگون مي‌باشد . هر بيضه به وسيله يك بند به بدن متصل مي باشد . سرخرگ اسپرماتيك داخلي و سياهرگ اسپرماتيك در نصيب قدامي و شبكه وابران در قسمت خلفي بند بيضه قرار دارااست . 
هر بيضه بوسيله دو لايه به نام فيبروزي به اسم تونيكا واژيناليس كه ادامه پرده صفاق هست پوشيده گرديده ميباشد . 
ساختمان 
داخلي بيضه بخش دروني بيضه به وسيله غشاهاي فيبري يا ديوارهايي به اسم سپتوم(Septum) به بخش هايي تقسيم شده ميباشد كه لوبول خوانده مي شود .هر لوبول 4 لوله اسپرم ساز را تسلط مي كند . درون هر لوبول به وسيله بافت كانال اي كه حاوي رگ هاي خوني ، اعصاب و روان و سلول هاي ليديگ مي باشد . اين لوله ها داراي پيچ خوردگي هاي فراواني هستند لايه داخلي اين لوله ها توسط دو مدل سلول پوشيده گرديده اند: سلول هاي اسپرماتوگوني كه اسپرماتوزوئيد ساخت مي كند و سلول هاي سرتولي كه سلول هاي اسپرماتوگوني را تغذيه مي نمايند . 
اعضاي 
ثانويه جنسي در حيوان نر لوله هاي آوران به وسيله مجراي باريكي به نام آوران با اپيددييم داراي ربط مي شوند . عبور اسپرماتوزآ با عبور از درون اپيددييم با بلوغ همراه ميباشد . اين بلوغ دربرگيرنده تكامل و تمايز و پيدا كردن اقتدار تحرك هست . مجراي وابران اسپرماتوزوآ را از اپيددييم بيرون مي نمايد و به مجراي ادراري مي برد . 
اندام 
هاي ضمينه دستگاه تناسلي دام نر غده پروستات غده كوچكي مي باشد كه در بالاي گردن مثانه و نزديك به اولِ مجراي ادراري قرار دارااست . دو غده وزيكول سمينال به لوبولهاي كوچك تري تقسيم مي شوند كه در دو طرف گردن مثانه نزديك غده پرستات قرار دارا‌هستند . غدد كوپر در دو طرف مجراي ادراي قرار دارند و با ترشح مايع قليايي باعث خنثي كردن اسيديته مني در هنگام انزال مني مي شود در حقيقت با اين كار سبب ساز زنده ماندن اسپرماتوزآ مي شود . غدد ضمينه تناسلي منتخب از تركيبات مايع اسپرم را هم ترشح مي نمايند . 
سيكل 
فحلي ( Estrous Cycle ) در كالبد گشايي دستگاه تناسلي حيوان ماده آشنا شديم كه ساختمان تخمدان حالت استوار و ثابتي ندارد و پيوسته در خلال چرخه هاي رويش فوليكول، تخمك گذاري، محاسبه فوليكول و پرورش وتحليل جسم رنگ زرد تغييراتي در تراز ظاهري آن به وجود مي آورد . 
سيكل ساخت مثل در گاو دربرگيرنده يك سلسله اتفاقات معيني ميباشد كه پس از سن بلوغ چهره مي دهد . اين سيكل در گاوها به طور متوسط 21 روز طول مي كشد .(در بعضا گاو در حدود 24- 17 روز ) و اين دربرگيرنده فراهم شدن سيستم توليد نظير يا اين كه فحلي و آزاد شدن تخمك از تخمدان ميباشد . 
روز 
1- 0 در اين مدت گاو فحل مي‌باشد و در حالت فحلي ايستا قرار دارااست (standing heat) . روز 0 به طور متوسط 18 ساعـت ( در بعضي 24- 18 ساعت) ارتفاع مي كشد . در حدود 12 ساعت پس از موقعيت ايستايي فوليكول گراف رسيده تحت پديده آزاد شدن تخمك از تخمدان رها مي شود و مقدار زيادي هورمون LH را از غده هيپوفيز آزاد مي نمايد . 
روز 
1 و 2 سلول ها به نيز ديگر متصل مي شوند و فوليكول تغيير تحول مي يابد و ماده اي با سلول هاي زرد رنگ به اسم كورپوس لوتئوم يا اين كه جسم رنگ زرد باقي مي ماند . اين تغير در سلول ها به ادله هورمون هاي فعال بخصوص LH روي مي دهد . 
نوشته شده توسط علي پور | ۱۹ اسفند ۱۳۹۷ ساعت ۰۹:۱۹:۲۷ | آرشيو نظرات (0) :موضوع |